„Motywy blokowe są szybsze”. Tak usłyszała nasza klientka i dlatego rozważa przejście z klasycznego motywu na page builderze (WPBakery) na własny motyw blokowy. Zanim cokolwiek zmieni się na żywym sklepie, postawiliśmy motyw blokowy na stagingu i go testujemy. Pierwszy wynik: serwer budował każdą stronę dłużej niż na starym motywie.
Nic nie było zepsute. Nikt nie popełnił błędu. Motyw blokowy po prostu robił sporo pracy, której nie widać, a jedynym sposobem, żeby ją znaleźć, był pomiar.
Poniżej: co znaleźliśmy przez dwa dni mierzenia, co zmieniliśmy i ile dała każda zmiana. Liczby są prawdziwe, z kopii produkcyjnej polskiego sklepu WooCommerce z ok. 500 produktami i 42 wtyczkami. W skrócie: czas pracy serwera na motywie blokowym spadł o 25–35% (podsumowanie na końcu).
„Czas budowania” to czas, przez który serwer pracuje nad stroną, zanim wyśle klientowi pierwszy bajt. Płaci go każda strona, która nie idzie z cache stron: koszyk, zamówienie, zalogowani klienci, kategorie z filtrami, pierwsze wejście po zmianie ceny. Czyli dokładnie ten ruch, który kupuje.
Najważniejsze odkrycie dla każdego, kto wybiera motyw: im lepsze dane produktów, tym więcej motyw blokowy kosztuje na serwerze. Dopracowane opisy i bogate galerie, czyli to, w co zainwestowałeś, są dokładnie tym, co go spowalnia. Przejdź do liczb.
Spis treści
Rozwiń spis treści
Pierwszy pomiar trochę kłamał
Oczywisty pierwszy krok: otworzyć te same strony na produkcji (stary motyw) i na stagingu (motyw blokowy) i porównać. Zrobiliśmy to w Query Monitor, jako zalogowany administrator. Nowy motyw wyszedł gorzej: 505 ms zamiast 468 ms na produkcie i trzy razy więcej zapytań.
Tyle że porównanie było nierówne:
- Produkcja miała obiektowy cache Redis, staging nie. To samo w sobie tłumaczy większość potrojonej liczby zapytań.
- Administrator to nie klient. Po zalogowaniu WordPress ładuje pasek admina, sam Query Monitor i dodatkowe sprawdzenia. Ta sama strona produktu, która adminowi budowała się 505 ms, anonimowemu klientowi budowała się ok. 385 ms.
Wyrzuciliśmy więc tę tabelę i zaczęliśmy od nowa: tylko staging, jako anonimowy odwiedzający, prawdziwe żądania do serwera, mediana z kilku prób. Nudne, ale tylko na takich liczbach da się podejmować decyzje. (Jak obiektywnie mierzyć szybkość sklepu, pisałem też przy okazji testów k6 dla WooCommerce.)
Lekcja dla właściciela sklepu: jeśli ktoś mówi „strona jest wolniejsza” albo „strona jest szybsza”, zapytaj, jako kto była ładowana i co było w cache. Połowa sporów o wydajność, które widzimy, to dwie osoby mierzące dwie różne rzeczy.
Trzy ukryte koszty
Sam motyw blokowy nie był wolny. Zwykły blok kosztuje ok. 0,05–0,1 ms. Czas siedział w trzech konkretnych miejscach, których nie zobaczysz, patrząc na stronę.
1. Każda karta produktu niesie cały produkt
Na kategoriach, w sklepie i na stronie głównej blok siatki produktów WooCommerce przygotowuje pełne dane produktu dla każdej karty: ceny z podatkiem, wszystkie zdjęcia, warianty, stan magazynu. Wszystko to ląduje w HTML jako dane dla przycisku „Dodaj do koszyka”.
Przycisk potrzebuje z tego dokładnie dwóch rzeczy: ID produktu i jego typu.
Na kartę wychodziło ok. 6 ms i 19 KB. Kategoria z 16 kartami: ~100 ms pracy serwera i 309 KB ukrytych danych w HTML.
Zmiana: mały moduł motywu, który daje kartom tylko te dane, których przycisk używa. Główny produkt na stronie produktu dalej dostaje komplet.
Dla Twojego developera
Jeden filtr: woocommerce_hydration_dispatch_request
To w nim WooCommerce wypełnia bloki danymi produktów ze Store API. Nasz moduł motywu podpina się pod niego, rozpoznaje karty w siatce produktów i zwraca dla nich odchudzony rekord (ID, typ, to, czego potrzebuje przycisk) zamiast pełnego produktu. Główny produkt na stronie produktu zostaje bez zmian. Do tego filtr jako wyłącznik awaryjny, żeby dało się to wyłączyć bez wdrożenia.
Efekt w sklepie, na kategoriach i stronie głównej: do −132 ms na stronę, a HTML strony kategorii spadł z 697 KB do 373 KB, w większości dzięki tej jednej zmianie.
2. Wszystkie warianty liczone przy każdym wejściu
Blok „dodaj do koszyka z opcjami” na stronie produktu liczy pełne dane każdego wariantu, ok. 6,5 ms na wariant, za każdym razem. Produkt z 7 wariantami: 43–52 ms na każde wejście, dla danych, które zmieniają się tylko przy edycji produktu.
Zmiana: wynik trafia do obiektowego cache (Redis). Klucz zawiera numer wersji, który WooCommerce sam podbija przy każdym zapisie produktu albo wariantu, więc zmiana ceny, stan po zamówieniu czy zaplanowana promocja odświeżają go automatycznie. Test najprostszy z możliwych: cena wariantu w górę o 1 zł, strona od razu pokazała nową cenę.
3. Menu budowane trzy razy
Nagłówek miał menu podzielone na lewe i prawe, osobny blok hamburgera i własną nakładkę mobilną. Przy takim układzie WordPress wypisuje i pozycje menu, i całą nakładkę. Lewe menu (31 pozycji, mega menu) budowało się trzy razy, po ok. 14 ms.
Zmiana: jedno menu główne, jeden blok nawigacji z nakładką mobilną. Mega menu na desktopie i drill-down na telefonie działają tak jak wcześniej.
Po każdej z tych trzech zmian sprawdzaliśmy w przeglądarce dodawanie do koszyka, wybór wariantu, filtry i menu. To dokładnie ten typ ścieżek, które warto mieć w testach Playwright.
Im lepszy katalog, tym wolniejsza strona
To jest fragment, który powinien znać każdy, kto rozważa motyw blokowy.
Na naszej lokalnej kopii testowej problem „pełnych danych na każdej karcie” kosztował ok. 2 KB na kartę. Na prawdziwym sklepie prawie 18 KB na kartę. Ten sam motyw, ten sam kod. Różnica była w produktach.
Rozłożyliśmy ukryte dane z prawdziwej strony kategorii (16 kart, przed zmianą):
| Co siedzi w danych każdej karty | Razem | Na kartę | Udział |
|---|---|---|---|
| Cała galeria produktu (3–10 zdjęć, każde w kilku rozmiarach) | 153 KB | 9,6 KB | 54% |
| Pełny opis produktu (do 7 762 znaków) | 71 KB | 4,4 KB | 25% |
| Krótki opis | 20 KB | 1,2 KB | 7% |
| Kategorie, atrybuty, ceny, warianty, limity koszyka | 41 KB | 2,6 KB | 14% |
Karta pokazuje jedno zdjęcie i nie pokazuje opisu. A mimo to w jej danych była cała galeria i pełny opis z wartościami odżywczymi i składem. Do tego polskie znaki zapisane w sposób, który zajmuje 6 bajtów zamiast 2, ok. 3 300 razy na stronie.
Im lepszy katalog, tym więcej płacisz.
Sklep z dopracowanymi opisami i bogatymi galeriami płaci najwięcej. Sklep demo z krótkimi opisami i bez zdjęć prawie tego nie pokazuje.
Dlatego motyw blokowy może wyglądać szybko na demo u agencji i wolno na Twoim prawdziwym katalogu. Testuj go na kopii własnego sklepu, z własnymi produktami, zanim podejmiesz decyzję.
Ile dała każda zmiana
Każdą zmianę mierzyliśmy osobno testem A/B: ta sama strona, żądania na przemian ze zmianą włączoną i wyłączoną, mediana z 10–12 prób, jako anonim.
| Zmiana | Strona | Przed | Po | Różnica |
|---|---|---|---|---|
| Redis (ustawienie serwera) | produkt | 385 ms | ~360 ms | −25 ms |
| Redis (ustawienie serwera) | produkt: zapytania | 425 | 154 | −271 |
| Odchudzone dane kart | kategoria | 488 ms | 356 ms | −132 ms |
| Odchudzone dane kart | sklep | 392 ms | 326 ms | −66 ms |
| Odchudzone dane kart | strona główna | 328 ms | 290 ms | −38 ms |
| Jedno menu zamiast trzech | kategoria | 375 ms | 349 ms | −26 ms |
| Jedno menu zamiast trzech | zwykła podstrona | 273 ms | 254 ms | −19 ms |
| Cache danych wariantów | produkt | 329 ms | 283 ms | −45 ms |
Spójrz na Redisa. Usunął prawie dwie trzecie zapytań do bazy, a strona przyspieszyła tylko o ~25 ms. Problemem nie była baza, tylko PHP robiący niepotrzebną pracę. Gdybyśmy skończyli na „dodajemy Redisa, zapytań mniej, gotowe”, poprawilibyśmy liczbę, a nie sklep.
To nie jest argument przeciwko Redisowi. Jest stałym elementem naszego setupu WooCommerce na GridPane. Po prostu nie zastępuje sprawdzenia, co robi PHP.
W przeglądarce motyw blokowy wygrywa
To nie znaczy, że motyw blokowy to zły pomysł. W przeglądarce motyw blokowy wygrywa wyraźnie: na stronie produktu 226 KB JavaScriptu zamiast ~340 KB, 90 KB CSS zamiast 320 KB, 81 plików zamiast 126 i mniejszy DOM (1239 elementów zamiast 1654).
Motyw blokowy daje więc lżejszą stronę w przeglądarce. Nie daje automatycznie szybszego serwera. To dwie różne rzeczy i trzeba mierzyć obie.
Sprawdziliśmy też, czy gotowy motyw tego nie rozwiązuje: Purple, nowy motyw blokowy Automattic dla WooCommerce, na tych samych danych był wolniejszy na każdej stronie (np. produkt 311 ms vs 217 ms). Nie dlatego, że jest zły, tylko dlatego, że trzyma się domyślnych ustawień WooCommerce, a te zawierają dokładnie dwa wzorce, które usunęliśmy: pełne dane na każdej karcie i nagłówek z trzema blokami nawigacji.
Motyw blokowy przed i po poprawkach
Wszystko w jednej tabeli. Obie kolumny to ten sam motyw blokowy na stagingu, te same strony, ładowane jako anonimowy odwiedzający, bez cache stron:
- Przed: motyw blokowy w wersji, którą dostaliśmy, bez obiektowego cache Redis. Nasz punkt wyjścia.
- Po: ten sam motyw blokowy z Redisem i trzema poprawkami opisanymi wyżej.
| Motyw blokowy na stagingu | Przed | Po |
|---|---|---|
| Strona produktu, czas budowania | 385 ms | 283 ms |
| Strona kategorii, czas budowania | ~520 ms | 349 ms |
| Strona kategorii, rozmiar HTML | 697 KB | 373 KB |
| Zapytania do bazy, strona produktu | 425 | 154 |
Starego motywu na page builderze w tej tabeli nie ma. Porównanie obu motywów jest w pierwszym pomiarze (serwer) i w części o przeglądarce.
Co z tego wynika dla Twojego sklepu
- Motyw blokowy nie jest automatycznie szybszy na serwerze. Jego przewaga jest w przeglądarce.
- Koszt rośnie z danymi, nie z liczbą bloków. Sklep demo nic Ci nie powie, Twój własny katalog tak. Drogie są karty produktów (~6 ms każda) i warianty (~6,5 ms każdy), bo skalują się z katalogiem.
- Redis zmniejsza liczbę zapytań, nie pracę PHP. Przydaje się, ale sam niczego nie załatwia.
- Jedna wtyczka potrafi kosztować tyle co cały motyw. Wtyczka do zgód cookies (ConsentMagic Pro) w osobnym teście A/B to ok. 90 ms i ~160 zapytań na każdej stronie. To osobny etap.
- Mierz jako klient, nie jako admin. I sprawdzaj własne narzędzia: w jednym momencie nasz własny pomiar sam dokładał serwerowi pracy i dał fałszywy wniosek. Wyłapaliśmy to dopiero porównaniem bez żadnej instrumentacji.
Przesłanie nie brzmi „motywy blokowe są wolne” ani „motywy blokowe są szybkie”. Brzmi: nie optymalizuj w ciemno. Zanim coś zmienisz, sprawdź, gdzie idzie czas. Po zmianie zmierz, ile dała. Każda zmiana w tym tekście ma obok liczbę, a dwie rzeczy, które każdy spróbowałby jako pierwsze (nowy motyw, Redis), okazały się warte dużo mniej niż trzy rzeczy, których nikt nie widział. Podobnie było z EmDashem: oczekiwania kontra twarde dane. Szersze podejście do przyspieszania sklepu opisałem w prostej recepcie na szybki WooCommerce.
Pełna wersja z rozkładem czasu na etapy, porównaniem z Purple i metodą pomiaru, po angielsku: Moving Your WooCommerce Shop to a Block Theme? Measure Before You Switch na Shift64.
U naszej klientki decyzja wciąż jest otwarta i o to chodzi: zapadnie na podstawie liczb, a nie hasła „motywy blokowe są szybsze”. Testy na stagingu trwają.
Jeśli planujesz migrację na motyw blokowy albo masz ją za sobą, a sklep nie przyspieszył, odezwij się. Najpierw zmierzymy.